Schenkingen en legaten

DE AFTREKBARE GIFTEN

Het Wetboek der Inkomstenbelastingen voorziet dat sommige giften aftrekbaar zijn. We vermelden hier als referentie :
Wat de particulieren betreft (de natuurlijke personen), zijn de aftrekbare giften of schenkingen deze bedoeld in de artikelen 104, lid 1, 3° tot 5° en 107 tot 111 WIB92.
Wat de vennootschappen betreft, is het recht op aftrek met betrekking tot giften en schenkingen geregeld door de artikelen 104, lid 1, 3° tot 5° en 199 en 200 WIB92.

1. De giften door particulieren

(situatie per 1 januari 2011)
Het bedrag dat aan de begunstigde gegeven wordt kan afgetrokken worden van het geheel van de netto-inkomsten van degene die de gift gedaan heeft, voor zover volgende regels worden nageleefd:

• de gift moet gedaan worden aan een erkende instelling of een overheidsinstelling zoals bedoeld in de artikelen 104, 3° tot 5°;

• iedere gift moet per begunstigde instelling minstens 40 euro per jaar bedragen en er moet een kwijtschrift uitgereikt worden;

• het totaal bedrag van de giften mag niet meer bedragen dan 10% van het geheel van de netto aangegeven inkomsten en mag niet meer bedragen dan de totale som van 365.950 euro* per fiscaal boekjaar en per belastingplichtige. Boven deze plafonds zijn de giften niet meer aftrekbaar;

• de gift moet gedaan worden in geld.
Uitzonderlijk zijn giften in de vorm van kunstwerken aftrekbaar, doch enkel aan openbare musea. De instellingen die wensen te genieten van de aftrekbaarheid
voor hun schenkers, dienen erkende instellingen te zijn en ze dienen tevens een dossier in te dienen bij het Ministerie van Financiën.

2. De giften door vennootschappen

De giften door vennootschappen ten titel van sponsoring zijn eveneens aftrekbaar van de belastbare grondslag.
De voorwaarden zijn de volgende :

• gift aan een erkende instelling of een overheidsinstelling zoals bedoeld in de artikelen 104, 3° tot 5°;

• iedere gift moet per begunstigde instelling minstens 40 euro per jaar bedragen en er moet een kwijtschrift uitgereikt worden;

• het totaal van de giften mag per boekjaar 5 % van de belastbare inkomsten niet overschrijden, of een maximumbedrag van 500.000 euro. Boven deze plafonds zijn de giften niet meer aftrekbaar;

• enkel de giften in geld zijn aftrekbaar.

Een Voorbeeld…

Laten we het voorbeeld nemen van het opmaken van een eigenhandig eschreven testament met aanduiding van twee algemene legatarissen en twee bijzondere legatarissen:
“Ik ondergetekende … (naam en voornamen, evenals de geboortedatum bij voorkeur of het rijksregisternummer), neem volgende testamentaire beschikkingen:
“Bij mijn overlijden zullen al mijn bezittingen toekomen aan
– de vereniging zonder winstoogmerk …
– de Stichting …
Deze twee organismen zullen al mijn bezittingen onder elkaar verdelen met uitzondering van de twee bijzondere legaten die ze zullen moeten uitvoeren, namelijk:
– ik vermaak aan de vereniging zonder winstoogmerk … een bedrag van 10.000 euro ;
– ik vermaak aan de vereniging … een bedrag van… EURO.
“Gedaan en getekend op … (datum) HANDTEKENING.
Er dient opgemerkt te worden dat in dergelijk geval de belangrijkste moeilijkheid erin bestaat duidelijk en precies de VZW’s of instellingen aan te duiden die het legaat zullen ontvangen. Hun naam dient op de juiste wijze te zijn aangegeven
en indien mogelijk, ook hun zetel. Ze kunnen ookgeïdentificeerd worden aan de hand van hun nationaal identificatienummer.

WAT KAN IK LEGATEREN?

In feite kan u wat u wil legateren aan wie u wil. U beslist vrij wat er met uw bezittingen zal gebeuren.

De vrijheid om bij schenking of testament over z’n goederen te beschikken, is absoluut.

Er bestaat echter een grens : uw kinderen (of, indien uw geen kinderen heeft, uw ouders) en eventueel uw echtgenoot zullen het recht hebben, indien de beschikkingen in uw testament hen niet het minimum laten dat voorzien is bij de wet, de uitvoering van uw testament gedeeltelijk te betwisten en, indien zij dit wensen, te vragen dat het bedrag van de door u gemaakte legaten op dergelijke manier herleid wordt, dat zij beschikken over een minimum dat het wettelijk voorbehouden gedeelte wordt genoemd.

U kunt dus een goed, een gebouw of een som geld legateren aan een persoon of aan een instelling, en in dergelijk geval vermaakt u het hem ten bijzondere titel.

Indien u beslist al uw bezittingen aan één of meerdere personen of instellingen na te laten, kan u hen het eenvoudigst als algemene legatarissen aanduiden. Indien u slechts één persoon aanwijst als algemeen legataris, zal deze het geheel van de bezittingen ontvangen, maar indien u meerdere personen of instellingen aanwijst, zullen deze bezittingen in gelijke delen onder hen verdeeld worden, behalve indien u het deel dat hen toekomt hebt gepreciseerd.

Ten slotte, indien u verschillende quotiteiten wil toekennen aan de begunstigden, kunt u bepaalde percentages van uw vermogen toekennen of partijen goederen samenstellen, bijvoorbeeld door de gebouwen aan een instelling te laten en de andere bezittingen aan een andere vereniging.

 

HOE PRAKTISCH LEGATEREN?

Het volstaat ongetwijfeld uw testament op de juiste wijze op te maken, eigenhandig te schrijven, en niet te vergeten het te dateren en te ondertekenen. Eenmaal het testament is opgemaakt, is het geldig. Toch dient nog met een aantal dwingende voorschriften rekening te worden gehouden :

1. Ervoor zorgen dat het testament niet verloren raakt

Om uitwerking te krijgen bij uw overlijden dient het mogelijk te zijn het testament terug te vinden. Gewoonlijk bevindt het zich bij een vertrouwenspersoon, vaak bij een notaris. Deze zal het bewaren en zal het bestaan ervan vermelden in een nationaal register dat bij uw overlijden toelaat, het testament met zekerheid terug te vinden.

De notaris zal het testament geheim houden. Niemand zal de inhoud ervan kennen.

Nadat u zich ervan vergewist heeft dat het op de correcte manier werd opgemaakt kunt u het zelfs in een verzegelde omslag steken.

De notaris, Een RaadgeverU wil een schenking doen, huwen, een woning aan- kopen, huren of verhuren, enz…?
De notaris is de geschikte persoon om u te helpen en te begeleiden in deze moeilijke en ingewikkelde materies. Het gaat hier om belangrijke momenten in uw leven: laat ze niet bederven door een slecht opgemaakte overeenkomst!U kent geen notaris?Geen probleem, raadpleeg het notariële adres boek op www.notaris.be u zal er zeker het adres van een notaris in de nabijheid vinden.De notaris staat te uwer beschikking om u alle infor matie te verschaffen, zelfs kosteloos, indien dit in de lijn ligt van een akte die hij moet verlijden. Maak er gebruik van! Samen met u zal de notaris de voor en nadelen afwegen van de te nemen beslissing.Nadat hij naar u geluisterd heeft, zal hij u raad geven en de oplossingen voorstellen die het best inspelen op uw persoonlijke situatie.Nadien zal de keuze bij u liggen.

2. Rekening houden met de successierechten

Indien u legateert aan een vereniging of aan een stichting van openbaar nut die geen afstammelingen zijn zal het bedrag van de gelegateerde sommen onderworpen zijn aan beperkte successierechten, die over het algemeen niet zo hoog zijn als deze van legaten aan natuurlijke personen.
De successierechten voor de instellingen en verenigingen bedragen in het algemeen minder dan 10%, en verschillen naargelang hun aard en naargelang het Gewest waar ze geïnd worden (de fiscale tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest liggen hoger).

3. Gebruik maken van het recht om het testament te wijzigen

Het testament kan op ieder ogenblik gewijzigd worden. Het opmaken van een testament is een belangrijke stap en het is ongetwijfeld aangewezen advies in te winnen bij een jurist, en meer in het bijzonder bij een notaris.

Maar dit belet niet dat u op ieder ogenblik wijzigingen mag aanbrengen aan wat door u werd beslist.

U blijft heer en meester over uw bezittingen en u kan ze bovendien nog steeds verkopen of schenken. De wilsbeschikkingen die in uw testament werden neergeschreven zullen pas op het ogenblik van uw overlijden definitief zijn, indien u intussen geen wijzigingen hebt aangebracht.

4. En wat indien men zijn testament niet kan schrijven…

Het eigenhandig geschreven testament dient door de erflater geschreven te zijn. Het mag niet getypt zijn noch door een vriend geschreven zijn. Het dient door uzelf te zijn ge-schreven.

Dit is soms moeilijk indien degene die een testament wenst op te maken een handicap heeft aan zijn hand of om eender welke reden moeilijkheden heeft om te schrijven.

Dan dient beroep te worden gedaan op de notaris die twee oplossingen kan voorstellen. In het algemeen zal de notaris voorstellen een authentiek testament op te maken. Het testament wordt dan aan de notaris gedicteerd in aanwezigheid van twee getuigen (of aan twee notarissen). Er wordt u een kopie ervan overhandigd.

De notaris kan ook voorstellen een testament op te maken dat “internationaal” genoemd wordt, wat vooral gebruikt wordt als het om een uitgebreid testament gaat, want dit is de enige vorm die toelaat dat het testament op voorhand getypt wordt.

U kan het zelf op uw computer voorbereiden of op een schrijfmachine. Zo zijn er testamenten die verschillende bladzijden lang zijn.

In dit geval wordt het getypte testament overhandigd aan de notaris met eerbiediging van de speciale vormvereisten van het internationaal testament..

notaire

Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat
Bergstraat 30-34 – 1000 Brussel
website : www.notaris.be